Chuyện về một nhà sư liệt sĩ

Trong danh sách các liệt sĩ của xã Sài Sơn (huyện Quốc Oai, Hà Nội) có một liệt sĩ khoác áo cà sa, đó là sư thầy Thích Đàm Hiền.

Những ngày cuối tháng Tám lịch sử, chúng tôi về chùa Khánh Tân (Hương Khánh tự), một ngôi chùa nằm trong quần thể chùa Thầy, toạ lạc giữa làng Khánh Tân xã Sài Sơn, nơi sư thầy tu hành, để tìm hiểu về cuộc đời của bà. Đã 57 năm kể từ ngày bà dâng trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc, người dân xã Sài Sơn vẫn kể về bà bằng một tấm lòng tự hào, tôn kính. Cụ Lê Xuân Chỉnh - Hội trưởng hội người cao tuổi làng Khánh Tân, từng gặp sư thầy nhiều lần cho biết: "Sư thầy Đàm Hiền là người rất xinh đẹp, hiền hậu, đoan trang".

Sư thầy, nữ du kích, liệt sỹ Thích Đàm Hiền - Nguyễn Thị Vân.

Khi được sư thầy Thích Đàm Thanh, trụ trì chùa Khánh Tân hiện nay, cho xem di ảnh sư thầy Thích Đàm Hiền trên nhà Tổ của chùa, chúng tôi thấy nhận xét của cụ Chỉnh quả không sai. Gương mặt thầy mang vẻ thanh tao, đôn hậu của người con gái Việt Nam, toát lên vẻ từ bi của một nhà tu hành chân chính.

Qua lời kể của nhiều người và tư liệu của xã, vào năm 1939, có một cô gái tìm đến chùa Khánh Tân gặp nhà sư trụ trì. Nhà sư gạn hỏi, cô cho biết tên cô là Nguyễn Thị Vân, quê ở xã Nghĩa Hưng huyện Vĩnh Tường tỉnh Phú Thọ. Do gia cảnh riêng, gặp nhiều bất hạnh nên cô rời quê đến đây xin xuất gia tu hành. Xót thương cho hoàn cảnh của cô, trụ trì đã đồng ý cho cô ở lại chùa. Pháp danh Thích Đàm Hiền của cô là do trụ trì đặt. Năm ấy, cô vừa 20 tuổi. Vốn thông tuệ, chẳng bao lâu sư thầy Đàm Hiền đã làu thông kinh kệ.

Nhưng xuất gia mà không xuất thế. Đau lòng trước cảnh đất nước chìm đắm trong vòng nô lệ, người dân một cổ ba tròng nào phong kiến, nào đế quốc, nào phát xít, thấm nhuần lời dạy của Đức Phật: “Dục chủng bồ đề thụ/ Nghi trì cảnh ác đao” (Muốn vun trồng cây bồ đề cho tươi tốt, thì phải vung đao phạt hết loài cỏ dại), sư thầy Đàm Hiền tìm đến với những chiến sỹ Cộng sản đang hoạt động bí mật trong vùng và được giác ngộ. Cách mạng tháng Tám thành công rồi kháng chiến bùng nổ, sư thầy đã hăng hái tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1947 thầy được kết nạp Đảng. Cuối năm 1948 thầy là chi uỷ viên chi bộ Cộng sản Sài Sơn, trực tiếp phụ trách thôn Khánh Tân, tham gia đội du kích xã. Đó là giai đoạn cực kỳ cam go của cuộc kháng chiến.

Giặc đã chiếm được gần hết tỉnh Sơn Tây (cũ). Vùng Quốc Oai - Sài Sơn trở thành một địa bàn nóng bỏng. Giặc đóng bốt dầy đặc, lập tề, tung quân càn quét, chà đi xát lại liên miên, có những trận càn chúng huy động tới hàng trung đoàn, có cả xe tăng. Lực lượng kháng chiến tại các địa phương của ta phải rút vào hoạt động bí mật.

Trụ trì chùa Khánh Tân lúc đó là sư Thích Đàm Thuận. Ngoài sư Thuận còn ba vị nữa là Thích Đàm Hiền, Thích Đàm Thìn, Thích Đàm Mùi. Được sư Đàm Hiền vận động, cả ba vị đều ủng hộ kháng chiến.

Các sư đã đào hầm bí mật ngay dưới bàn thờ Tam Bảo của chùa Khánh Tân.

Các sư đã đào hầm bí mật ngay dưới bàn thờ Tam Bảo của chùa để nuôi dấu cán bộ. Các đồng chí Nguyễn Văn Phiên (sau là chủ tịch huyện Quốc Oai), Nguyễn Văn Xuất (chủ tịch UBKC xã lúc đó)… đều được các sư nuôi dấu ở đây. Nhiều cuộc họp quan trọng được tổ chức tại chùa. Với cương vị Chi uỷ viên, sư thầy Thích Đàm Hiền đã chỉ đạo toàn bộ lực lượng kháng chiến thôn Khánh Tân. Bà đã vận động nhân dân đấu tranh, kiên quyết không để bọn tề nguỵ phản động cướp lại ruộng đất mà cách mạng đã chia cho dân sau cách mạng tháng Tám.

Hoàng Thành sẽ ra sao vào năm 2020?

Hiện tại, du khách chỉ có thể tưởng tượng Hoàng Thành qua một số hố khảo cổ, một số ít di tích còn lại như Điện Kính Thiên, Bắc Môn... 

“Cố gắng từ đây đến 2020, chúng ta tập trung phục dựng để khách tham quan có thể nhìn thấy di sản Hoàng Thành, chứ không mang tính tưởng tượng như hiện nay”, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Hồng Khanh phát biểu sáng 25/7.

Phối cảnh Đoan Môn trong bản quy hoạch Hoàng Thành đến 2020. Ảnh: H.Nguyên.

Viện Kiến trúc, Quy hoạch đô thị và nông thôn (Bộ Xây dựng) đã trình bày bản đề án Quy hoạch chi tiết Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long-Hà Nội tỷ lệ 1/500, tại cuộc họp thường kỳ sáng 25/7, do Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Thế Thảo chủ trì. Bản quy hoạch hình thành sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch chi tiết bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long tháng 11/2012.

Xé lòng nỗi đau sau 35 năm mới kể

Gần 100 đoàn viên thanh niên tử nạn. Họ hy sinh với vẹn nguyên tinh thần tình nguyện, với khí thế “đâu khó có thanh niên”.

Và hơn 1/3 thế kỷ qua, nỗi đau còn đó.

Nhưng dường như sự hy sinh của những đoàn viên thanh niên hừng hực sức trẻ bị lãng quên...? Còn lại chăng là đau đáu nỗi đau của những người thân vọng về một niềm an ủi tinh thần xa thẳm...?

Bài 1: Đại tang trên công trường thủy lợi

12 giờ 5 phút, ngày 3/1/1978 (tức ngày 24/12 năm Đinh Ty). Một tiếng nổ lớn vang lên trên công trường thủy lợi cống Hiệp Hòa. Trong giây lát khoảng hơn 100 đoàn viên thanh niên bị đất đá vùi lấp. Tai nạn khủng khiếp chưa từng có đã làm rúng động cả tỉnh Nghệ Tĩnh lúc bấy giờ.

Kỳ lạ lời “tiên tri” bất hủ của các liệt sĩ

Viết thư tả nơi mình được chôn cất trong khi vẫn còn sống, liệt sĩ Lê Văn Huỳnh được cho là có khả năng tiên tri hiếm có.

Bức thư viết bằng dự cảm

Nếu ai đã đọc nhiều ký sự, truyện chiến tranh hẳn không thấy lạ khi một người lính có những biểu hiện khác thường hoặc có linh cảm trước khi chết. Tuy nhiên, trường hợp có thể viết thư cho gia đình báo việc mình chết từ trước 3 tháng thậm chí chỉ rõ cả nơi mình được đồng đội chôn cất thì có lẽ liệt sĩ Lê Văn Huỳnh là duy nhất.

Anh Huỳnh sinh năm 1949, trong một gia đình nông dân ở Thái Bình. Đang học năm thứ 4 trường đại học Xây dựng thì chiến dịch xuân hè 1972 nổ ra ác liệt. Như bao bạn bè sinh viên khác, anh Huỳnh xung phong nhập ngũ vào Quảng Trị chiến đấu bảo vệ thành cổ.

Bức thư của liệt sĩ Huỳnh được trưng bày trong bảo tàng thành cổ Quảng Trị. Ảnh: Người Đưa Tin.

Bà hoàng châu Âu đầu tiên của Việt Nam là ai?

 Những ngày ở Thăng Long bà buồn rầu vì lần đầu tiên sống ở Kinh thành với hầu hết những người không biết tiếng...

Trong lịch sử Việt Nam, hiếm có vị vua nào lên ngôi vua hai lần và có đến bốn bà vợ là người ngoại quốc như vua Lê Thần Tông. Đặc biệt trong đó có một bà vợ là người Hà Lan, đây cũng chính là bà hoàng đầu tiên và duy nhất trong các triều đại phong kiến Việt Nam là người châu Âu.

4 bà vợ ngoại quốc

Vua Lê Thần Tông tên húy là Duy Kỳ. Theo nhà nghiên cứu sử học Lê Xuân Kỳ, Phó Chủ tịch Hội sử học Thanh Hóa, bà vợ đầu tiên của Vua Lê Thần Tông là bà Đoan Thuần Hoàng Thái hậu Phạm Thị Ngọc Hậu (mẹ vua Lê Huyền Tông).

Tiết lộ về nữ tình báo nức tiếng của Việt Nam

Mười Hương là tướng tình báo nổi tiếng, nhưng ít người biết Việt Nam có một nữ tình báo với những chiến công lẫy lừng.

Người vẽ bản đồ phòng ngự Nam vĩ tuyến 17

Nữ tình báo đó không ai khác là đại tá, anh hùng LLVT Đinh Thị Vân. Bà nguyên là huyện ủy viên huyện Xuân Trường, Nam Định, hoạt động từ trong kháng chiến chống Pháp. Năm 1954, bà bắt đầu được điều sang công tác tình báo rồi theo đoàn người di cư vào Nam đặt cơ sở hoạt động tình báo từ năm 1955.

Lưới tình báo do bà xây dựng đã cung cấp cho quân ta nhiều tin tức có giá trị góp phần vào chiến công chung của ngành tình báo, mặc dù bà chưa một ngày học qua nghiệp vụ điệp viên. Một trong những thành tích đáng kể là điều tra tỉ mỉ hệ thống phòng ngự của quân đội Sài Gòn ở Nam vĩ tuyến 17 trong giai đoạn 1959 - 1960.

Thời điểm này, ta bắt đầu mở đường Trường Sơn vào Nam, rất cần những thông tin về sự bố phòng của quân đội Sài Gòn ở nam vĩ tuyến 17. Ngoài ra, còn cần tìm hiểu xem đối phương đã biết những gì về việc quân ta xuất hiện ở Hạ Lào. Nhiệm vụ đó được cấp trên giao cho Đinh Thị Vân.

Thiếu tá Đinh Thị Vân trong dịp phong anh hùng LLVT năm 1970. Ảnh: Wikipedia.

Bà Vân tức tốc rời Sài Gòn khi Tết Kỷ Hợi (1959) đến gần. Bà tìm đến một thành viên trong lưới của mình là Đinh Thế Phiệt. Người này từng là sĩ quan chỉ huy cấp đại đội ở trong sư đoàn 1 Sài Gòn. Mặc dù hiện tại Phiệt đã bị loại ngũ do để cho lính đánh nhau với đàn em của Ngô Đình Cẩn nhưng vẫn có quan hệ rất thân thiết với nhiều sĩ quan trong sư đoàn 1 – là đơn vị chính phòng thủ ở Nam sông Bến Hải.

Hé mở bí ẩn về cặp ngà voi ở Dinh Thống Nhất

Gần 40 năm sau ngày giải phóng, câu chuyện bí ẩn về hai chiếc ngà voi mới được hé mở qua lời kể của một người đã trực tiếp chỉ huy vụ giết voi lấy ngà.

Cặp ngà voi ở Dinh Thống Nhất.

Du khách thập phương đến đây tham quan Dinh Thống Nhất, TP.HCM và cả những người đang coi giữ đều chỉ biết cặp ngà voi này từng là bảo vật một thời của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.